Broj brakova u kojima majka i otac govore različitim jezicima je sve veći. Takođe, čest slučaj je da mladi bračni parovi, pre ili posle rođenja deteta odlaze u da žive u neku drugu zemlju. Međutim, zbog načina života sve više je i dece koja odrastaju u Srbiji, a koja već od četvrte godine života počinju sa učenjem stranog jezika.

Šta je to bilingvizam?

Bilingvizam se definiše na više različitih načina. Jedni tvrde da predstavlja podjednaku sposobnost komuniciranja na dva jezika, dok drugi tvrde da je bilingvizam sposobnost osobe da komunicira na dva jezika, ali s izraženijim veštinama komuniciranja samo u jednom od ta dva jezika. Najpreciznija definicija bilingvizma je sposobnost osobe da se služi sa dva jezika bez vidljive razlike u sposobnosti komuniciranja. 

Veoma je važno da dete ima dobro razvijenu bazu maternjeg jezika kako bi moglo da krene sa usvajanjem drugog jezika. Neka deca od najranijeg detinjstva usvajaju dva jezika istovremeno i ne javljaju se problemi koji mogu da nastanu usled nedovoljne usvojenosti baze maternjeg jezika. Ali isto tako, kod neke dece koja žive u bilingvalnoj sredini dolazi do javljanja problema u govoru i jeziku (kasnije progovoraju, ne razumeju naloge na oba jezika, mešaju jezike dok govore, mešaju jezike dok pišu i sl.).

Koji jezik u dvojezičnoj sredini se smatra maternjim?

Često postavljano pitanje je koji jezik je maternji ako dete odrasta u bilingvalnoj sredini? Samo ime nam sugeriše da je to jezik kojim govori majka, ali u ovom slučaju mislimo na jezik osobe koja uspostavlja redovnu komunikaciju sa detetom. Maternji jezik je onaj jezik koji dete prvo nauči da govori i najbolje ga zna. Takođe, maternji jezik je onaj jezik na kojem osoba misli i sanja. 

Ako dete usvaja oba jezika u isto vreme, postavlja se pitanje da li dete može da dobije podjednaku stimulaciju na oba jezika. Da li je uopšte moguće očekivati da dete bilo koje dve stvari saznaje na isti, ravnopravan način? Složićemo sa da nije, ali kada je usvajanje jezika u pitanju, važno je da se uspostavi što je moguće bolji balans. Ukoliko je dete odrasta u bilingvalnoj sredini, bitno je da dobro poznaje oba jezika da ne bi došlo do njihovog mešanja u komunikaciji.

Ukoliko dete u isto vreme sluša dva jezika, tj. izloženo je podjednako i jednom i drugom jeziku, u ranoj životnoj dobi, prirodno će koristiti oba jezika. Deca, koja su izložena istovremenom korišćenju dva jezika, često imaju faze u kojima mešaju jezike. Često u istoj rečenici koriste oba jezika. To se dešava jer deca u jednom jeziku imaju postojanje neke reči dok u drugom jeziku ta reč ne postoji. Takođe, često deca jedan jezik koriste u porodici, dok drugi jezik koriste kada su, na primer, u vrtiću. Usled toga, deca nisu podjednako dobra u oba jezika, pa tako jedan jezik bolje govore, dok drugi jezik bolje razumeju.