Vid kod male dece još uvek nije u potpunosti razvijen, a posebno binokularni vid (koji predstavlja jedinstvenu mentalnu percepciju dve monokularno nastale slike), odnosno korišćenje oba oka istovremeno. Tek oko šeste godine, završava se razvoj svih kvaliteta vida. Ta činjenica može da se iskoristi za lečenje slabovidosti. 

Uzroci slabovidosti

Postoji više uzroka. Jedan od najčešćih je skretanje oka (razrokost ili strabizam), koje može da bude povremeno ili stalno, zatim jednostrano ili alternirajuće. Mnogo zastupljenija je slabovidost kod dece kod koje oko skreće prema unutra - ezotropija (esotropia). Ukoliko oči deteta naizmenično skreću, može se očekivati jednaka vidna oštrina na oba oka. Ali, ukoliko jedno oko počne češće daskreće, vidna oštrina na njemu ostaje na nivou razvoja na kome je bila pri nastanku razrokosti, ili vremenom opada.

Vidna oštrina na boljem vodećem oku i dalje se nesmetano razvija. Težina slabovidosti kod razrokosti zavisi od uzrasta deteta tokom javljanja strabizma, vrste strabizma i dužine trajanja tog stanja pre terapije.

Slabovidost i dioptrija

Slabovidost može da nastane i zbog nekorigovane refrakcione anomalije (dioptrije) - dalekovidosti, kratkovidosti, astigmatizma. Inače, može da nastane na oba oka ili samo na jednom, ukoliko postoji razlika u dioptriji između dva oka. Na primer, visoka kratkovidost (6.0 Dsph i više) na jednom oku često rezultira ambliopijom.

Ukoliko nije prisutno i skretanje oka, dete roditeljima izgleda normalno. Tada se sa otkrivanjem i tretmanom često kasni do školskog doba, kada je prognoza za oporavak vida smanjena.

Kongenitalno i rano stečene katarakte

Treća grupa slabovidosti nastaje kada je oko lišeno viđenja oblika i predmeta - na primer, zbog kongenitalno ili rano stečenih zamućenja providnih struktura oka. Ova vrsta slabovidosti je najređa, ali najteža za lečenje. Može da zahvati jedno ili oba oka. Nastaje zbog kongenitalne ili rano stečene katarakte, spuštenog gornjeg kapka - koji zaklanja zenicu, zamućenja rožnjače, ili zamućenja u staklastom telu. Ipak, slabovidost se najčešće pojavljuje kod postojanja urođene katarakte i sticanja rane traumatske katarakte, zbog čega je kongenitalnu kataraktu potrebno što pre operisati.

Terapija - što pre, to bolje

Ambliopija se tretira u detinjstvu. Što je mlađi pacijent, to je bolji odgovor na terapiju. Terapija obuhvata eliminaciju, ako je moguće, svakog zamućenja providnih struktura oka, zatim korigovanje refraktivne anomalije. U jednostranim slučajevima ambliopije, ili asimetričnim slučajevima - terapija obuhvata forsiranje slabijeg oka ograničavanjem upotrebe boljeg oka okluzijom (zatvaranjem), uz korekciju dioptrije, ako je potrebno. Dužina trajanja i vrsta okluzije se određuje na osnovu uzrasta i oštrine vida deteta. Potrebne su redovne kontrole oftalmologa, kao i upornost roditelja i mališana.

Dr Ana Milojević, specijalista oftalmologije

Najnovije vesti, rezultate medicinskih istraživanja i savete stručnjaka na temu roditeljstva, zdravlja i lepote možete pratiti na našoj Fejsbuk stranici - YuMama